یکی از آش های سنتی ایرانی می باشد که در روزهای خاصی در ایام سال تهیه می شود که بیشتر در ۱۰ اردبیهشت که چهل روز بعد از نوروز است را جشن چلمو برگزار می کنند و در این جشن در شیراز و کرمان و فارس تهیه می شود و هر کدام به دامن طبیعت می روند و یکی از آش های مرسوم در این روز آش شیر است. کرمانی ها در این روز به زیارت شاه خیراله می روند و از رسوم آنها در این روز پختن آش است. این آیین در شهر کرمان و بخش پاریز از توابع شهرستان سیرجان توسط مردم و رمه داران برگزار می شد اما آنها اعتقاد داشتن شیری که در اول فصل می دوشند را باید بین یکدیگر تقسیم کنند تا مایه ی خیر و برکت شود همچنین مردم عشایر و روستا ها به ویژه رمه داران حبوبات آش شیر را پشت الاغ ها می گذاشتند و به محل برگزاری جشن می رفتند و آنجا آش شیر را تهیه می کردند و بین همدیگر پخش می کنند بعد از صرف آش نیز با نواختن دایره و رقص و آواز خوانی این مراسم ادامه پیدا می کند هدف از این جشن برکت و بخشش، گردهمایی و دیدن آشنایان و رفع کدورت ها می باشد این آش شیر در تبریز و اراک و بسیاری از شهرها طبخ می شود و بسیار مقوی است. امروز در پارسی دی آش شیر با نخود و گندم را به شما آموزش خواهیم داد همراه ما باشید.
مواد لازم
| شیر | ۱ لیتر |
| نخود | ۱ پیمانه |
| گندم پوست کنده | ۲۵۰ گرم |
| کشمش بی دانه، گردو، بادام | به مقدار لازم |
| نمک، فلفل سیاه | به مقدار لازم |
طرز تهیه آش شیر
1مرحله اول: آماده سازی
ابتدا نخود را از شب قبل بهتر است خیس کنید و چندین بار آبش را تعویض کنید تا نفخ آن گرفته شود همچنین گندم پوست کنده را نیز از شب قبل خیس کنید و چندین بار آبش را تعویض کنید تا هم راحت تر پخته شود و هم نفخ آن گرفته شود.
2مرحله دوم: پخت نخود و گندم
نخود و گندم را آبکشی کنید و داخل یک قابلمه با گنجایش مناسب بریزید و ۱ لیتر آب به آن اضافه کنید و روی حرارت کم بگذارید تا نخود و گندم پخته شود و لعاب بی اندازد هر از چند گاهی مواد را هم بزنید تا ته نگیرد و اگر زمان کافی ندارید می توانید از زودپز استفاده کنید.
3مرحله سوم: افزودن شیر
در ادامه وقتی آب اضافی حبوبات کشیده و آنها پخته و نرم شدند نمک اضافه کنید و هم بزنید حالا شیر را که از قبل داخل دمای محیط قرار دادید کم کم اضافه کنید و هم بزنید و صبر کنید تا آش جا افتاده شود.
4مرحله چهارم: تهیه آش شیر
بعد از غلیظ شدن آش و جا افتادن آن از روی حرارت بردارید و در ظرف مورد نظر بکشید و آن را با کشمش و بادام و گردو تزئین کنید سپس سرو کنید نوش جان.
فوت و فن های دستور تهیه آش شیر
- هر چقدر مغزیجات این آش بیشتر باشد خوشمزه تر می شود.
- آش باید کاملا غلیظ باشد و نباید آبکی باشد.
- موقع افزودن شیر پای گاز باشید هم بزنید تا شیر سر نرود.
همچنین ببینید
طرز تهیه آش جو خوشمزه و مجلسی سنتی با سبزی تازه و خشک
طرز تهیه آش شله قلمکار خوشمزه و مجلسی به سبک سنتی مثل نذری
طرز تهیه آش شلغم خوشمزه با ماش و بدون گوشت مرحله به مرحله
طرز تهیه آش رشته مجلسی و خوشمزه سنتی به روش تهرانی
طرز تهیه آش دوغ خوشمزه و مجلسی تبریزی به سبک سنتی
جمع بندی
آش شیر به عنوان یکی از آیین های سنتی ایرانی، نمادی از برکت، بخشش و گردهمایی است که در روزهای خاص سال به ویژه جشن چلمو در مناطق مختلفی مانند شیراز، کرمان و فارس تهیه می شود. این آش مقوی با ترکیب نخود، گندم و شیر، علاوه بر ارزش غذایی بالا، پیوندهای فرهنگی و اجتماعی را تقویت می کند و مراسم همراه با آن، فرصتی برای رفع کدورت ها و تجدید دیدارها فراهم می آورد. رعایت نکات فنی در تهیه آش، مانند خیساندن حبوبات و افزودن تدریجی شیر، موجب حفظ طعم و کیفیت نهایی آن می شود و این سنت دیرینه را به شکلی لذیذ و دلپذیر به نسل های آینده منتقل می کند.
پرسش های متداول
آش شیر در چه روز و چه جشن هایی تهیه می شود؟
آش شیر در روز ۱۰ اردیبهشت که چهل روز بعد از نوروز است و جشن چلمو برگزار می شود، تهیه می شود.
برای کاهش نفخ نخود و گندم چه کاری باید انجام داد؟
نخود و گندم را از شب قبل خیس کرده و چندین بار آب آن را تعویض کنید.
آیا می توان از زودپز برای پخت نخود و گندم استفاده کرد؟
بله، اگر زمان کافی ندارید می توانید از زودپز استفاده کنید.
چه نکته ای هنگام افزودن شیر به آش باید رعایت شود؟
شیر را کم کم اضافه کنید و هم بزنید تا شیر سر نرود.
چه موادی برای تزئین آش شیر استفاده می شود؟
آش شیر را با کشمش، بادام و گردو تزئین می کنند.
آش شیر باید چه غلظتی داشته باشد؟
آش باید کاملاً غلیظ باشد و نباید آبکی باشد.
هدف از برگزاری جشن چلمو و پخت آش شیر چیست؟
هدف برکت و بخشش، گردهمایی، دیدن آشنایان و رفع کدورت ها است.