شکلات تلخ، یکی از محبوبترین خوراکی های جهان، نه تنها طعمی غنی و دلچسب دارد، بلکه به عنوان یک منبع غنی از آنتی اکسیدان ها و مواد مغذی شناخته میشود. این نوع شکلات از دانهه ای کاکائو با درصد کاکائوی بالا (معمولا بالای ۷۰ درصد) تهیه میشود و برخلاف شکلات های شیری یا سفید، حاوی سطوح پایینتری از شکر و چربی های اشباع شده است. تاریخچه شکلات به تمدن های باستانی مانند آزتکها و مایاها بازمیگردد، جایی که آن را به عنوان “غذای خدایان” میشناختند. امروزه، تحقیقات علمی متعدد نشان میدهد که مصرف متعادل شکلات تلخ میتواند به بهبود سلامت قلب، مغز و حتی خلق و خو کمک کند. با این حال، مانند هر ماده غذایی دیگری، فواید آن وابسته به مصرف متعادل است و ممکن است برای برخی افراد عوارضی داشته باشد. امروز در پارسی دی مقاله ی تحت عنوان شکلات تلخ برای چی خوبه | خواص شکلات تلخ برای مردان و زنان، بهترین زمان مصرف و مضرات را می توانید مشاهده کنید.

همچنین ببینید: خواص خاکشیر با آب گرم ناشتا 

شکلات تلخ برای چی خوبه؟

شکلات تلخ سرشار از فلاونوئیدها، پلی فنول ها و مواد معدنی مانند منیزیم، آهن، مس و روی است که آن را به یک غذای کاربردی (فانکشنال فود) تبدیل کرده. تحقیقات نشان میدهد که مصرف منظم شکلات تلخ (حدود ۲۰-۳۰ گرم در روز) میتواند فواید زیر را به همراه داشته باشد:

بهبود سلامت قلب و عروق: فلاونول های موجود در شکلات تلخ جریان خون را بهبود میبخشد، فشار خون را کاهش میدهد و کلسترول بد (LDL) را اکسید نمیکند. یک بررسی در سال ۲۰۱۷ نشان داد که مصرف شکلات تلخ سه بار در هفته، خطر بیماری های قلبی عروقی را ۹ درصد کاهش میدهد. این ماده غذایی با افزایش نیتریک اکسید، رگ ها را گشاد میکند و از تشکیل لخته های خونی جلوگیری میکند.

حمایت از سلامت مغز: آنتیاکسیدانهای شکلات تلخ به مغز اکسیژن بیشتری میرسانند و خطر بیماریهای نورودژنراتیو مانند آلزایمر را کم میکنند. مطالعات نشان میدهد که مصرف منظم آن حافظه و تمرکز را بهبود میبخشد.

کنترل وزن و قند خون: با وجود کالری بالا (حدود ۶۰۰ کالری در ۱۰۰ گرم)، فیبر بالای شکلات تلخ احساس سیری ایجاد میکند و شاخص گلیسمی پایین آن (۲۲) به تنظیم قند خون کمک میکند. یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ نشان داد که مصرف هفتگی شکلات تلخ ۸۵ درصدی، خطر دیابت نوع ۲ را ۳۱ درصد کاهش میدهد.

بهبود خلق و خو و کاهش استرس: ترکیباتی مانند فنیل اتیل آمین و سرتونین در شکلات تلخ، اندورفین ها را آزاد میکنند و سطح کورتیزول (هورمون استرس) را پایین میآورند.

حمایت از پوست و سیستم ایمنی: فلاونول ها از پوست در برابر اشعه UV محافظت میکنند و مواد معدنی مانند روی و مس، سیستم ایمنی را تقویت میکنند.

سلامت روده: شکلات تلخ باکتری های مفید روده را افزایش میدهد و التهاب را کاهش میدهد.

به طور کلی، شکلات تلخ با درصد کاکائوی بالا (بالای ۷۰ درصد) بیشترین فواید را دارد، زیرا شکر کمتری دارد و آنتی اکسیدان های بیشتری ارائه میدهد.

خواص شکلات تلخ برای مردان

شکلات تلخ برای مردان فواید خاصی دارد، به ویژه در زمینه های مرتبط با سلامت پروستات، عملکرد جنسی و عضلانی. فلاونوئیدها جریان خون را بهبود میبخشند و نیتریک اکسید را افزایش میدهند، که به عملکرد عروقی و جنسی کمک میکند. مطالعات نشان میدهد که مصرف منظم شکلات تلخ میتواند تستوسترون را متعادل کند و خطر بیماریهای قلبی (که در مردان شایع تر است) را کاهش دهد. علاوه بر این، منیزیم بالای آن خستگی عضلانی را کم میکند و برای ورزشکاران مفید است. یک مطالعه در مردان نشان داد که مصرف شکلات تلخ، کلسترول LDL را کاهش میدهد و HDL را افزایش میدهد، که برای سلامت قلب مردان حیاتی است. در مجموع، ۲۰-۳۰ گرم روزانه میتواند انرژی، تمرکز و سلامت جنسی را تقویت کند.

همچنین ببیند: خواص یونجه خشک شده

خواص شکلات تلخ برای زنان

برای زنان، شکلات تلخ منبع عالی آهن غیرهم (برای مقابله با کم خونی قاعدگی) و منیزیم (برای کاهش علائم PMS و یائسگی) است. فلاونوئیدها خطر بیماری های قلبی را در زنان کاهش میدهند و خلق و خو را با افزایش سرتونین بهبود میبخشند. یک مطالعه نشان داد که مصرف شکلات تلخ، جریان خون به مغز را افزایش میدهد و خطر زوال شناختی مرتبط با سن را کم میکند. همچنین، آنتی اکسیدان ها از پوست در برابر UV محافظت میکنند و التهاب را کاهش میدهند، که برای سلامت پوست زنان مفید است. مصرف متعادل (۳۰ گرم روزانه) میتواند هوسهای غذایی را کنترل کند و به مدیریت وزن کمک کند.

خواص شکلات تلخ ۸۵ درصد

شکلات تلخ ۸۵ درصدی، با کاکائوی بالا و شکر کم، غنیترین منبع فلاونول هاست. مطالعات نشان میدهد که مصرف ۳۰ گرم روزانه آن، خلق و خو را بهبود میبخشد و باکتری های مفید روده (مانند Blautia obeum) را افزایش میدهد. این درصد، فشار خون را کاهش میدهد، التهاب را کم میکند و خطر دیابت را ۳۱ درصد پایین می آورد. همچنین، فیبر بالای آن (حدود ۱۱ گرم در ۱۰۰ گرم) به هضم کمک میکند و کلسترول را متعادل میسازد. این نوع شکلات برای رژیم های کم کربوهیدرات ایده آل است.

همچنین ببینید: خواص و مضرات گلپر

خواص شکلات تلخ ۹۹ درصد

شکلات تلخ ۹۹ درصدی، تقریبا خالص کاکائو، بیشترین آنتی اکسیدان را دارد و شکر بسیار کمی (کمتر از ۱ درصد) ارائه میدهد. فواید آن شامل کاهش التهاب، حمایت از سلامت مغز و کاهش خطر بیماری های نورودژنراتیو است. این درصد، جریان خون را بهبود میبخشد و برای کنترل وزن عالی است، زیرا کالری آن عمدتا از چربی های سالم کاکائو میآید. با این حال، طعم تلخ آن ممکن است برای همه جذاب نباشد، اما برای کسانی که به دنبال حداکثر فواید هستند، گزینه برتر است. مصرف ۱۰-۲۰ گرم روزانه کافی است.

بهترین زمان خوردن شکلات تلخ

بهترین زمان مصرف شکلات تلخ صبح یا اوایل بعد ازظهر است، زیرا فلاونولها قند خون را تنظیم میکنند، هوس ها را کاهش میدهند و انرژی پایداری میدهند. یک مطالعه نشان داد که مصرف صبحگاهی، چربی سوزی را افزایش میدهد و خطر افزایش وزن را کم میکند. از مصرف شبانه اجتناب کنید، زیرا کافئین موجود (حدود ۸۰ میلیگرم در ۱۰۰ گرم) خواب را مختل میکند. بعد از ورزش نیز زمان خوبی است، زیرا به ریکاوری عضلانی کمک میکند.

چه کسانی نباید شکلات تلخ بخورند

هرچند شکلات تلخ مفید است، اما برای برخی افراد مناسب نیست:

حساس به کافئین: افرادی با اضطراب، بی خوابی یا فشار خون بالا، زیرا کافئین ضربان قلب را افزایش میدهد.

آلرژیک ها: کسانی که به کاکائو، لبنیات یا آجیل حساسیت دارند.

بارداران و کودکان: به دلیل سطوح بالای کادمیوم و سرب (فلزات سنگین) در برخی برندها، که میتواند به کلیه و کبد آسیب بزند.

میگرنی ها: ترکیبات تیرامین و فنیل اتیل آمین میتواند حملات را تحریک کند.

بیماران کلیوی یا کلیوی: اگزالات بالا جذب کلسیم را مختل میکند.

مضرات شکلات تلخ برای کبد

شکلات تلخ معمولا برای کبد خوب است و میتواند به کاهش فشار خون کبدی کمک کند. ولی بعضی شکلات ها ممکن است فلزات سنگینی مثل کادمیوم داشته باشند که به کبد آسیب میزنند. خوردن زیاد شکلات تلخ (بیش از ۵۰ گرم در روز) هم میتواند چربی های مضر بدن را زیاد کرده و التهاب کبد چرب را بدتر کند. مصرف معتدل شکلات تلخ باعث کاهش استرس اکسیداتیو در کبد میشود. بهتر است شکلاته ایی را بخرید که فلزات سنگین کمی دارند.

همچنین ببینید: خواص روغن بابونه در ناف

عوارض شکلات تلخ برای معده

شکلات تلخ میتواند برای معده مشکل ساز باشد، به ویژه در مصرف زیاد:

رفلاکس و سوزش سر دل: کافئین و چربی ها اسفنگتر مری را شل میکنند و اسید معده را افزایش میدهند.

نفخ و یبوست: فیبر بالا (اگر بدن عادت نداشته باشد) گاز و نفخ ایجاد میکند؛ در IBS، علائم را بدتر میکند.

اسهال یا تهوع: در موارد نادر، به دلیل تئوبرومین، معده را تحریک میکند.

برای جلوگیری، با مقادیر کم شروع کنید و با معده خالی نخورید.

نتیجه گیری

شکلات تلخ، با خواص شگفت نگیزش برای قلب، مغز، خلق و خو و حتی کنترل وزن، میتواند بخشی لذت بخش از رژیم غذایی سالم باشد. از فواید خاص برای مردان (مانند بهبود عملکرد جنسی) و زنان (مانند حمایت از PMS) گرفته تا مزایای درصدهای بالا مانند ۸۵ و ۹۹ درصدی، این خوراکی پتانسیل بالایی برای ارتقای سلامت دارد. با این حال، کلید موفقیت، تعادل است: ۲۰-۳۰ گرم روزانه، در زمان مناسب (صبح یا بعدازظهر) و انتخاب برندهای با کیفیت. افرادی با حساسیت های خاص یا مشکلات کبدی/معده باید احتیاط کنند و با پزشک مشورت نمایند. در نهایت، شکلات تلخ نه تنها یک لذت، بلکه یک متحد برای سلامتی است  فقط به شرطی که با آگاهی مصرف شود. با گنجاندن آن در زندگی روزمره، میتوانید از طعم تلخ زندگی، شیرینی های واقعی بچشید.