آخرین چهارشنبه ماه صفر در فرهنگ عامه و برخی باورهای دینی، روزی ویژه تلقی میشود که با مفاهیمی چون نحوست، اعمال عبادی و سنته ای بومی گره خورده است. این روز، بر اساس منابع گوناگون، ریشه در روایات تاریخی، تفسیرهای قرآنی و باورهای عامیانه دارد. برخی آن را به دلیل وقایعی مانند نزول عذاب بر قوم عاد، روزی نحس میدانند، در حالی که گروهی دیگر این باور را خرافهای بدون پشتوانه دینی میشمارند. امروز در پارسی دی مقاله ی تحت عنوان فلسفه آخرین چهارشنبه ماه صفر + حاجت روایی در چهارشنبه اخر صفر با خرید طلا را می توانید مشاهده کنید.
فلسفه آخرین چهارشنبه ماه صفر
۱. ارتباط با قرآن و عذاب قوم عاد
یکی از فلسفه های رایج درباره نحوست آخرین چهارشنبه ماه صفر، ارتباط آن با قرآن است. در سوره قمر (آیه ۱۹)، روزی که عذاب بر قوم عاد نازل شد، به آن “یوم نحس مستمر” گفته شده است. برخی مفسران مانند علامه طباطبایی در تفسیر المیزان این روز را چهارشنبه آخر ماه صفر دانسته اند، یعنی همان روزی که بادهای سهمگین قوم عاد را نابود کرد. این تفسیر در کتاب هایی مانند تفسیر عثنی عشری (جلد ۱۲، صفحه ۳۷۸) نیز ذکر شده است و دلیل نحوست را نزول بلای الهی میدانند.
۲. رد باور نحوست توسط علما و منابع معتبر
بسیاری از علما این باور را خرافه میدانند و آن را فاقد پایه علمی و دینی میدانند. سایت اسلام کوئست توضیح میدهد که نحوست ماه صفر یا چهارشنب هها به اهل بیت (ع) نسبت داده شده، اما هیچ روایت معتبر دینی آن را تایید نمیکند. ماه صفر به دلیل رحلت پیامبر (ص)، شهادت امام حسن (ع) و امام رضا (ع) ماهی همراه با حزن است، نه نحوست ذاتی. در کتاب «زاد المعاد» علامه مجلسی هم آمده که نحوست چهارشنبه آخر صفر میان عوام رایج است، اما در کتب معتبر شیعه و سنی چیزی درباره آن نیامده است.
همچنین ببینید: نماز چهارشنبه آخر صفر برای خانه دار شدن
۳. سنت های قومی و عامیانه برای دفع نحوست
در شبکهه ای اجتماعی، گقتند که مردم هزاره در افغانستان آخرین چهارشنبه صفر را “چهارشنبه سوری” مینامند. آنها با پختن نذری هایی مثل “دلده” و “حلوای سرخ” و پریدن از آتش، باور دارند که زردی و بدی را به آتش میسپارند و سرخی و شادی میگیرند.
در فرهنگ ایرانی، برخی مردم برای رهایی از نحوست کارهایی مثل خرید طلا، پهن کردن سفره، صدقه دادن و نماز خواندن انجام میدهند. فلسفه این کارها جذب برکت و دوری از انرژیه ای منفی است، ولی از نظر فقهی هیچ منع شرعی برای انجام کارها در این روز وجود ندارد.
۴. ارتباط با وقایع تاریخی و پیامبر (ص)
فلسفه دیگری درباره نحوست ماه صفر، ارتباط آن با بیماری پیامبر (ص) است که طبق برخی روایات، از آخرین روزهای ماه صفر آغاز شد و به رحلت ایشان منجر شد. بنابراین ماه صفر ماهی مصیبت بار است، اما نه لزوما نحس. سایت ویکی فقه هم میگوید ماه صفر به دلیل این وقایع منحوس دانسته شده، ولی اعمال عبادی برای دفع بلا توصیه شده است.
همچنین ببینید: روزه گرفتن در ماه صفر چه حکمی دارد؟
۵. باورهای اهل سنت و ترکمن ها
در میان اهل سنت، به ویژه ترکمن ها، این روز “قره چهارشنبه” نامیده میشود. استاد ابراهیم آخوند اسکندر نژاد توضیح میدهد که بر اساس باور ترکمن ها، در طول سال ۱۲۰ چهارشنبه وجود دارد و آخرین چهارشنبه صفر روزی است که بلایا دفع میشود. آنها معتقدند این روز ریشه در داستانهای انبیا دارد، مانند روزی که خدا عذاب را بر قوم عاد فرستاد.
همچنین در شبکه های اجتماعی، کاربری به حدیث پیامبر اشاره کرده است: «لا عدوى، ولا طیره، ولا هامه، ولا صفر»؛ یعنی اسلام نحوست، فال بد و تیرگی را نفی میکند و نشان میدهد ماه صفر به خودی خود نحس نیست.
حاجت روایی در چهارشنبه اخر صفر با خرید طلا
باور به حاجت روایی در آخرین چهارشنبه ماه صفر، به ویژه از طریق خرید طلا، ریشه در سنت های عامه و برخی نقل قول های غیر رسمی دارد که در فرهنگ ایرانی و اسلامی رواج یافته است. رید طلا در این روز به عنوان عملی مبارک توصیه شده که میتواند برکت مالی و گشایش در امور را به همراه داشته باشد. این باور بر این اعتقاد استوار است که خرید حتی یک تکه کوچک طلا در آخرین چهارشنبه ماه صفر، نمادی از جذب ثروت و دفع مشکلات مالی است. برخی افراد معتقدند که این عمل، به ویژه اگر با نیت خیر و برای حاجتی خاص مانند خانه دار شدن انجام شود، میتواند به برآورده شدن آرزوها کمک کند. خرید طلا در این روز به عنوان بخشی از سنت های فرهنگی، با امید به رونق زندگی و دوری از انرژی های منفی انجام میشود. با این حال، منابع معتبر دینی، مانند نظرات مراجع تقلید (آی تالله خامنه ای، سیستانی و مکارم شیرازی)، تاکید دارند که خرید و فروش طلا در این روز هیچ ممنوعیت شرعی ندارد، اما باور به نحوست یا برکت خاص آن فاقد پشتوانه فقهی است. همچنین، جستوجو در پایگاه جامع الاحادیث نشان میدهد که روایات منسوب به امام صادق (ع) درباره خوش یمن بودن خرید طلا در این روز، سند معتبر ندارند و برخی آن را به خرافات نسبت میدهند.
همچنین ببینید: چه روزی از ماه صفر طلا بخریم؟
سخن اخر
در این پست سعی کردیم به صورت کامل فلسفه این روز را برای شما شرح دهیم امیدواریم برای شما مفید باشد.