سوره احزاب یکی از سوره های مهم قرآن است که در زمان پیامبر اسلام نازل شده و به موضوع های مختلفی مانند جنگ احزاب، زندگی خانوادگی پیامبر و قوانین اجتماعی میپردازد. آیه ۵۳ این سوره، بخشی از دستورهای خدا برای رفتار درست مسلمانان با پیامبر و خانواده اش است. این آیه درباره رعایت ادب در ورود به خانه پیامبر، صحبت کردن با زنان او و حفظ حریم خصوصی صحبت میکند. امروز در پاری دی مقاله ی تحت عنوان آیه ۵۳ سوره احزاب با معنی و تفسیر المیزان + شان نزول آیه ۵۳ به همراه تلاوت ۵۳ سوره احزاب را می توانید مشاهده کنید.
همچنین ببینید: سوره نصر برای پیدا شدن طلا
آیه ۵۳ سوره احزاب با معنی
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُیُوتَ النَّبِیِّ إِلَّا أَنْ یُؤْذَنَ لَکُمْ إِلَىٰ طَعَامٍ غَیْرَ نَاظِرِینَ إِنَاهُ وَلَٰکِنْ إِذَا دُعِیتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِینَ لِحَدِیثٍ ۚ إِنَّ ذَٰلِکُمْ کَانَ یُؤْذِی النَّبِیَّ فَیَسْتَحْیِی مِنْکُمْ ۖ وَاللَّهُ لَا یَسْتَحْیِی مِنَ الْحَقِّ ۚ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ۚ ذَٰلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَقُلُوبِهِنَّ ۚ وَمَا کَانَ لَکُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا أَنْ تَنْکِحُوا أَزْوَاجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَدًا ۚ إِنَّ ذَٰلِکُمْ کَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِیمًا
ای کسانی که ایمان آوردید به خانه های پیغمبر داخل مشوید مگر آنکه اذنتان دهند و بر سفره طعام دعوت کنند در آن حال هم نباید زودتر از وقت آمده و به پختن و آماده شدن آن چشم انتظار گشایید بلکه موقعی که دعوت شده اید بیایید و چون غذا تناول کردید زود (از پی کار خود) متفرق شوید نه آنجا برای سرگرمی و انس به گفتگو پردازید، که این کار پیغمبر را آزار می دهد و او به شما از شرم اظهار نمی دارد ولی خدا را بر اظهار حق خجلتی نیست و هر گاه از زنان رسول متاعی می طلبید از پس پرده طلبید، که حجاب برای آنکه دلهای شما و آنها پاک و پاکیزه بماند بهتر است و نباید هرگز رسول خدا را (در حیات) بیازارید و نه پس از وفات هیچ گاه زنانش را به نکاح خود در آورید، که این کار نزد خدا (گناهی) بسیار بزرگ است.
تلاوت آیه ۵۳ سوره احزاب
شان نزول آیه ۵۳ سوره احزاب
شان نزول یعنی دلیلی که باعث شد این آیه نازل شود. بر اساس روایت های معتبر، این آیه بعد از یک اتفاق خاص آمد. پیامبر اسلام با زینب بنت جحش ازدواج کرد و برای جشن عروسی، مهمانی داد. مردم آمدند، غذا خوردند اما بعد از غذا نرفتند و ماندند تا حرف بزنند. پیامبر ناراحت شد اما خجالت کشید که بگوید بروید. انس بن مالک، خدمتکار پیامبر، دید که پیامبر منتظر است تا مهمانان بروند. در نهایت، پیامبر به اتاق زینب رفت و پردهای کشید. در همین زمان، آیه نازل شد تا مردم را راهنمایی کند که چطور رفتار کنند.
همچنین، بخشی از آیه درباره ازدواج با زنان پیامبر بعد از مرگ او است. بعضیها میگفتند اگر پیامبر بمیرد، ما با زنانش ازدواج میکنیم تا به او توهین کنند. خدا این کار را ممنوع کرد تا جایگاه پیامبر حفظ شود.
این شان نزول نشان میدهد که آیه برای حل مشکلات واقعی زندگی پیامبر نازل شده و به مسلمانان یاد میدهد که حریم خصوصی دیگران را رعایت کنند.
تفسیر آیه ۵۳ سوره احزاب
صاحب تفسیر کشف الاسرار گوید:
درباره ی علت نزول آیه ۵۳ سوره احزاب، چند داستان و روایت نقل شده است:
وقتی پیامبر اکرم (ص) با زینب دختر جحش ازدواج کرد، برای این مناسبت مهمانی و غذا (ولیمه) داد. انس بن مالک میگوید: پیامبر به من دستور داد همه ی یاران را دعوت کنم. مردم گروه گروه می آمدند، غذا میخوردند و میرفتند. در آخر سه نفر ماندند که بلند نمیشدند و همچنان مشغول صحبت بودند. پیامبر دوست داشت آنها بروند، اما از گفتن این موضوع خجالت میکشید. چند بار بیرون رفت و برگشت، اما آنها همچنان نشسته بودند. در این موقع جبرئیل نازل شد و این آیه را آورد تا به مردم بگوید بعد از غذا باید سریع خانه ی پیامبر را ترک کنند و مزاحم نشوند.
در بعضی روایت ها هم آمده است که هنگام مهمانی، یکی از صحابه دستش به دست عایشه خورد. این موضوع پیامبر را ناراحت کرد و آیهی «از پشت پرده (حجاب) با زنان پیامبر سخن بگویید» نازل شد.
در روایتی دیگر، عمر به خانه ی پیامبر آمد و وقتی میخواست غذا بخورد، دستش با دست عایشه برخورد کرد. پیامبر ناراحت شد و گفت: “ای کاش کسی شما را نمیدید.” سپس آیه ی حجاب نازل شد.
ابن عباس هم نقل میکند: بعضی از مردان گفته بودند اگر پیامبر از دنیا برود، ما میتوانیم با همسران او ازدواج کنیم. حتی گفته شده طلحه بن عبیدالله چنین قصدی داشت. در همین زمینه آیه نازل شد که ازدواج با همسران پیامبر پس از ایشان حرام است.
همچنین آمده است که روزی مردی به خانه ی یکی از زنان پیامبر (که دخترعمویش بود) رفت و با او حرف میزد. پیامبر وارد شد و فرمود: دیگر حق نداری اینجا بیایی.” مرد گفت: “یا رسول الله، ما فامیل هستیم و حرف بدی نزدیم. پیامبر پاسخ داد: بدان غیرت خدا از همه بیشتر است و بعد از او غیرت من. آن مرد با خودش گفت: اگر پیامبر از دنیا برود، من با دخترعمویم ازدواج میکنم. بلافاصله آیه نازل شد و او پشیمان گردید. برای جبران، برده ای آزاد کرد، شترهایی در راه خدا صدقه داد و حتی پیاده به حج رفت.
پس خلاصه اینکه: این آیه در ماجرای مهمانی پیامبر و ازدواج او با زینب نازل شد و چند حکم مهم را روشن کرد:
مردم نباید بعد از غذا در خانه ی پیامبر زیاد بمانند.
باید با همسران پیامبر از پشت پرده صحبت کنند.
ازدواج با همسران پیامبر پس از ایشان برای همیشه حرام است.
همچنین ببینید: ختم تضمینی سوره یس برای حاجت گرفتن
تفسیر المیزان درباره آیه ۵۳ سوره احزاب
تفسیر المیزان کتابی است از علامه طباطبایی، یک عالم بزرگ شیعه. او در تفسیر این آیه میگوید که آیه چند دستور مهم دارد: اول، بدون اجازه وارد خانه پیامبر نشوید. دوم، اگر برای غذا دعوت شدید، زود نیایید و بعد از غذا زود بروید. سوم، با زنان پیامبر از پشت پرده حرف بزنید تا دلها پاک بماند. چهارم، پیامبر را اذیت نکنید و با زنانش بعد از او ازدواج نکنید.
علامه توضیح میدهد که این قوانین برای حفظ احترام پیامبر و جلوگیری از اذیت او است. او میگوید حجاب در اینجا به معنای پرده است که کمک میکند مردم بدون دیدن زنان، با آنها صحبت کنند. این کار دل مردان و زنان را از فکرهای بد پاک نگه میدارد. همچنین، ممنوعیت ازدواج با زنان پیامبر، نشاندهنده جایگاه ویژه پیامبر نزد خداست. علامه تاکید میکند که این آیه نه تنها برای زمان پیامبر، بلکه برای همه مسلمانان درس ادب و احترام است.
به طور خلاصه، تفسیر المیزان این آیه را به عنوان راهنمایی برای زندگی اجتماعی و خانوادگی میبیند که بر پایه حق و عدالت است.
همچنین ببینید: سوره ملک
آیه ۵۳ سوره احزاب به کدام فلسفه حجاب اشاره دارد
فلسفه یعنی دلیل و حکمت پشت چیزی. در این آیه، حجاب به معنای پرده یا پوشش است و فلسفه آن، پاک نگه داشتن دلهاست. خدا میگوید: “اگر از زنان پیامبر چیزی میخواهید، از پشت حجاب بخواهید. این کار دلهای شما و دلهای آنها را پاک تر میکند.”
پس، فلسفه اصلی حجاب در این آیه، جلوگیری از فکرهای ناپاک و حفظ آرامش درونی است. حجاب کمک میکند که مردان و زنان بدون دیدن هم، ارتباط داشته باشند و این کار از اذیت شدن پیامبر و خانواده اش جلوگیری میکند. همچنین، حجاب نشان دهنده احترام به حریم خصوصی است و به زنان امنیت میدهد. این فلسفه نه تنها برای زنان پیامبر، بلکه برای همه مسلمانان، درس میدهد که پوشش و پرده، راهی برای پاکی جامعه است.
در کل، آیه میگوید حجاب برای پاکی دلها و جلوگیری از مشکلات اجتماعی است، نه برای محدود کردن زنان.
استخاره با آیه ۵۳ سوره احزاب
استخاره یعنی مشورت با قرآن برای تصمیم گیری. اگر کسی با آیه ۵۳ سوره احزاب استخاره کند، نتیجه آن معمولا میانه است. یعنی کار مورد نظر نه خیلی خوب است و نه خیلی بد، اما ممکن است مشکلاتی پیش بیاید. مثلا، اگر توان تحمل سختی ها را دارید، انجام دهید، یا ترک کنید.
در برخی تفسیرها، این آیه نشان دهنده نیاز به رعایت ادب و احتیاط است. پس، در استخاره، میگوید کار را با دقت و بدون عجله انجام دهید، چون ممکن است اذیت یا مشکلی پیش بیاید. برای ازدواج، نتیجه میانه است و ممکن است باعث اذیت شود، پس خوب فکر کنید. البته، استخاره همیشه با نیت پاک و بعد از مشورت انجام میشود و نتیجه نهایی به خدا بستگی دارد.
همچنین ببینید: روش ختم سوره فیل برای نابودی دشمن
نتیجه گیری
آیه ۵۳ سوره احزاب، مثل یک درس بزرگ برای مسلمانان است که چطور با دیگران رفتار کنند، حریم خصوصی را رعایت کنند و دلها را پاک نگه دارند. از شان نزول آن میفهمیم که حتی در زمان پیامبر، مردم نیاز به راهنمایی داشتند. تفسیر المیزان نشان میدهد این آیه بر پایه عدالت و احترام است. فلسفه حجاب در آن، پاکی دلهاست و استخاره با آن، به احتیاط دعوت میکند. در نهایت، این آیه به ما یاد میدهد که زندگی را با ادب و احترام بگذرانیم تا جامعه ای بهتر داشته باشیم. اگر این قوانین را رعایت کنیم، هم خودمان آرامش داریم و هم دیگران را اذیت نمیکنیم.