
شب پانزدهم ماه مبارک رمضان، به عنوان یکی از شب های بافضیلت این ماه، دارای اعمال و نماز های خاصی است که در روایات اهل بیت (ع) به آ ن ها سفارش شده است. این شب فرصتی ارزشمند برای تقرب به خداوند از طریق عبادت، دعا و استغفار است. در ادامه، نما زهای توصیه شده برای این شب به صورت خلاصه و در جدول ارائه می شود.
همچنین ببینید: طریقه خواندن نماز پنج تن آل عبا
۱۵ رمضان ۱۴۰۳ چه روزی است؟
نماز شب پانزدهم ماه رمضان:
- شامل ۴ رکعت (دو نماز دو رکعتی).
- رکعت اول و دوم: پس از سوره حمد، ۱۰۰ مرتبه سوره توحید.
- رکعت سوم و چهارم: پس از سوره حمد، ۵۰ مرتبه سوره توحید.
جدول نمازهای شب پانزدهم ماه رمضان
| نوع نماز | تعداد رکعت | کیفیت خواندن |
|---|---|---|
| نماز اول | ۴ رکعت (۲×۲) | رکعت ۱ و ۲: پس از حمد، ۱۰۰ مرتبه سوره توحید، رکعت ۳ و ۴: پس از حمد، ۵۰ مرتبه سوره توحید |
| نماز دوم (اختیاری) | ۶ رکعت (۳×۲) | هر رکعت: پس از حمد، سوره های یس، تبارک، و توحید |
| نماز سوم (اختیاری) | ۱۰۰ رکعت (۵۰×۲) | هر رکعت: پس از حمد، ۱۰ مرتبه سوره توحید |
توضیحات
- نماز ۴ رکعتی: اصلی ترین نماز سفارش شده برای این شب است که در دو بخش دو رکعتی خوانده می شود.
- نماز ۶ رکعتی: از اعمال مستحبی شب پانزدهم است که با سور ه های خاص اجرا م ی شود.
- نماز ۱۰۰ رکعتی: ثواب عظیمی دارد و در روایات به آن تاکید شده، به ویژه برای دفع بلا و کسب رحمت الهی.
همچنین ببینید: جزء پانزدهم قرآن (با ترجمه و بدون ترجمه)
فضیلت نماز شب پانزدهم ماه رمضان
- حضرت علی (ع): خواندن این نماز ثوابی دارد که فقط خدا می داند.
- روایت دیگر: خواندن ۱۰۰ رکعت (هر رکعت ۱۰ مرتبه توحید) باعث فرستادن فرشتگان برای دفع دشمنان، ایمنی از آتش، و مژده بهشت می شود.
اعمال شب پانزدهم ماه رمضان
- غسل.
- زیارت امام حسین (ع).
- ۶ رکعت نماز (با سوره های یس، تبارک، و توحید).
- ۱۰۰ رکعت نماز (هر رکعت ۱۰ مرتبه توحید).
- دعای پیامبر (ص).
همچنین ببینید: دعای روز پانزدهم ماه رمضان با شرح و تفسیر
شرح دعای پیامبر (ص) :
الْحَنَّانُ أَنْتَ سَیِّدِی الْمَنَّانُ أَنْتَ مَوْلَایَ الْکَرِیمُ أَنْتَ سَیِّدِی الْغَفُورُ [الْعَفُوُّ] الرَّحِیمُ
آقای من، تو بسیار مهربانی. مولای من، تو بسیار عطاکننده ای. آقای من، تو بزرگواری. مولای من، تو بسیار گذشت کننده ای
أَنْتَ مَوْلَایَ الْحَلِیمُ أَنْتَ سَیِّدِی الْوَهَّابُ أَنْتَ مَوْلَایَ الْعَزِیزُ أَنْتَ سَیِّدِی الْقَرِیبُ أَنْتَ مَوْلَایَ الْوَاحِدُ
[بسیار آمرزنده و مهربانی]. آقای من، تو بردباری. مولای من، تو بسیار بخشنده ای. آقای من، تو سربلندی. مولای من، تو نزدیکی. آقای من، تو یگانه ای.
أَنْتَ سَیِّدِی الْقَاهِرُ أَنْتَ مَوْلَایَ الصَّمَدُ أَنْتَ سَیِّدِی الْعَزِیزُ أَنْتَ مَوْلَایَ الْبَارِی
مولای من، تو چیره ای. آقای من، تو بی نیازی. مولای من، تو سرافرازی.
صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اغْفِرْ لِی وَ ارْحَمْنِی وَ تَجَاوَزْ عَنِّی إِنَّکَ أَنْتَ الْأَجَلُّ الْأَعْظَم
بر محمّد و آل محمّد درود فرست و مرا بیامرز و بر من رحم کن و از من درگذر، به راستی که تو والاترین و بزرگ ترین هستی.
شرح دعای شب پانزدهم:
سُبْحَانَ مُقَلِّبِ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ سُبْحَانَ مُقَلِّبِ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ
پاکا خدای دگرگون کننده ی دل ها و دیده ها، پاکا خدای دگرگون کننده ی شب و روز
وَ خَالِقِ الْأَزْمِنَهِ وَ الْأَعْصَارِ الْمُجْرِی عَلَی مَشِیَّتِهِ الْأَقْدَارَ الَّذِی لَا بَقَاءَ لِشَیْءٍ سِوَاهُ
و آفریننده ی زمان ها و روزگاران که مقدّرات را براساس خواست خود روان گردانید و هیچ جز او پایدار نمی ماند
وَ کُلُّ شَیْءٍ یَعْتَوِرُهُ الْفَنَاءُ غَیْرَهُ فَهُوَ الْحَیُّ الْبَاقِی الدَّائِمُ (تَبارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِینَ )
و بر همه چیز جز او نیستی عارض می گردد. بنابراین، او زنده ی پاینده و جاودانی است، بلندمرتبه و منزّه باد خدا، که پروردگار جهانیان است.
اللَّهُمَّ قَدِ انْتَصَفَ شَهْرُ الصِّیَامِ بِمَا مَضَی مِنْ أَیَّامِهِ وَ انْجَذَبَ إِلَی تَمَامِهِ وَ اخْتِتَامِهِ
خداوندا، ماه صیام در اثر گذشت روزهای آن، به نیمه رسید و رو به پایان است
وَ مَا لِی عُدَّهٌ أَعْتَدُّ بِهَا فَأَلْجَأُ إِلَیْهَا وَ لَا أَعْمَالٌ مِنَ الصَّالِحَاتِ أُعَوِّلُ عَلَیْهَا سِوَی إِیمَانِی بِکَ وَ رَجَائِی لَکَ
و من اندوخته ای قابل ملاحظه [که بدان پناهنده شوم] و اعمال شایسته ای که بر آن اعتماد کنم، جز ایمان و امید به تو ندارم
فَأَمَّا رَجَائِی فَیُکَدِّرُهُ عَلَیَّ صَفْوَهُ الْخَوْفِ مِنْکَ وَ أَمَّا إِیمَانِی فَلَا یَضِیعُ عِنْدَکَ وَ هُوَ بِتَوْفِیقِکَ
و بااین حال، امیدم را بیم خالص از تو مکدّر می کند ولی ایمانم به تو، به توفیق تو در نزد تو ضایع نمی گردد.
اللَّهُمَّ فَلَکَ الْحَمْدُ حِینَ لَمْ تُفَکِّکْ [لَمْ تَفْکُکْ یَدِی عِنْدَ اسْتِمْسَاکِی] یَدِی عِنْدَ التَّمَاسُکِ بِالْعُرْوَهِ الْوُثْقَی وَ لَمْ تُشْقِنِی بِمُفَارَقَتِهَا فِیمَنِ اعْتَوَرَهُ الشَّقَاءُ
خداوندا، پس ستایش تو را که هنگام چنگ زدن من به دستاویز استوار، دستم را از آن جدا نکردی و به واسطه ی جدایی از آن جزو کسانی که بدبختی بر آنان عارض گشته، بدبخت ننمودی.
اللَّهُمَّ فَأَنْصِفْنِی مِنْ شَهَوَاتِی فَإِلَیْکَ مِنْهَا الشَّکْوَی وَ مِنْکَ عَلَیْهَا أُؤَمِّلُ الْعَدْوَی فَإِنَّکَ تَشَاءُ وَ تَقْدِرُ وَ أَشَاءُ وَ لَسْتُ [وَ لَا] أَقْدِرُ وَ لَسْتُ
خداوندا، پس نسبت به خواهش های نفسانی ام به عدل و داد رفتار کن، که از آن ها به تو گله می گزارم و به تو بر آن ها امید یاری دارم؛ زیرا تو اراده می کنی و توانایی، ولی من اراده می کنم و توانایی ندارم.
إِلَهِی وَ سَیِّدِی مَحْجُوجاً وَ لَکِنْ مَسْئُولًا تُرْجَی وَ مَخُوفاً یُتَّقَی تُحْصِی وَ نَنْسَی وَ بِیَدِکَ حُلْوُ وَ مُرُّ الْقَضَاءِ
ای معبود و آقای من، تو مغلوب استدلال کسی قرار نمی گیری، لیکن از تو درخواست و به تو امید بسته می شود و از تو هراسیده و پرهیز می شود، [اعمال و گناهان و غفلت های ما را] به شماره درمی آوری و ما فراموش می کنیم و شیرینی و ترشی سرنوشت حتمی به دست تو است.
اللَّهُمَّ فَأَذِقْنِی حَلَاوَهَ عَفْوِکَ وَ لَا تُجَرِّعْنِی غُصَصَ سَخَطِکَ [سُخْطِکَ ] وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ
خداوندا، شیرینی گذشت را به من بچشان و غصه های خشمت را به من مچشان. درود خداوند بر حضرت محمّد و خاندان پاک او، ای مهربان ترین مهربانان.
خواندن دعای پیامبر (ص) در شب پانزدهم رمضان (بلدالامین):
پیامبر صلی الله علیه و آله به این دعا ها را در شب های ماه رمضان م ی خواندند. شب پانزدهم:
یَا جَبَّارُ أَنْتَ سَیِّدِیَ اَلْمَنَّانُ أَنْتَ مَوْلاَیَ اَلْکَرِیمُ أَنْتَ سَیِّدِیَ اَلْغَفُورُ أَنْتَ مَوْلاَیَ اَلْحَلِیمُ
أَنْتَ سَیِّدِیَ اَلْوَهَّابُ أَنْتَ مَوْلاَیَ اَلْعَزِیزُ أَنْتَ سَیِّدِیَ اَلْقَدِیرُ أَنْتَ مَوْلاَیَ اَلْوَاحِدُ أَنْتَ سَیِّدِیَ اَلْقَائِمُ
أَنْتَ مَوْلاَیَ اَلصَّمَدُ أَنْتَ سَیِّدِیَ اَلْخَالِقُ أَنْتَ مَوْلاَیَ اَلْبَارِئُ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ
وَ اِغْفِرْ لِی وَ اِرْحَمْنِی وَ تَجَاوَزْ عَنِّی إِنَّکَ أَنْتَ اَلْأَجَلُّ اَلْأَعْظَمُ
دعای محمد بن ابی قره در شب پانزدهم رمضان
شرح دعای محمد بن ابی قره
یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ وَ سَتَرَ الْقَبِیحَ یَا مَنْ لَمْ یُؤَاخِذْ بِالْجَرِیرَهِ وَ لَمْ یَهْتِکِ السِّتْرَ
ای خدایی که زیبایی را آشکار کردی و زشتی را پوشاندی، ای خدایی که مرا به واسطه ی جنایتم کیفر ننمودی و پرده دری نکردی،
یَا عَظِیمَ الْعَفْوِ یَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَهِ یَا بَاسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَهِ
ای صاحب گذشت بزرگ، ای زیبادرگذرنده، ای گسترنده ی آمرزش، ای گشاینده ی رحمت با دو دست خود
[وَ] یَا صَاحِبَ کُلِّ نَجْوَی وَ مُنْتَهَی کُلِّ شَکْوَی [وَ] یَا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ یَا مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ یَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقَاقِهَا
[و] ای همدم همه ی نجواها، ای منتهای همه ی شکوه ها [و] ای درگذرنده از لغزش ها، ای اجابت کننده ی دعاها، ای آغازکننده ی نعمت ها پیش از استحقاق آن ها،
یَا رَبَّاهْ یَا سَیِّدَاهْ یَا مَوْلَاهْ یَا غَایَهَ رَغْبَتَاهْ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ لَا تُشَوِّهَ خَلْقِی فِی النَّارِ
ای پروردگار من ای آقای من ای مولای من، ای منتهای مطلوب من، از تو درخواست می کنم که بر محمّد و آل محمّد درود فرستی و چهره ام را در آتش جهنّم زشت نگردانی.
ثُمَّ تَسْأَلُ حَاجَتَکَ تُقْضَی إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَی زِیَادَهٌ
سپس حاجتت را بخواه. ان شاء اللّه تعالی برآورده می شود. ادامه ی این دعا بر اساس روایت دیگر:
اللَّهُمَّ یَا مُفَرِّجَ کُلِّ هَمٍّ وَ یَا مُنَفِّسَ کُلِّ کَرْبٍ وَ یَا صَاحِبَ کُلِّ وَحِیدٍ وَ یَا کَاشِفَ ضُرِّ أَیُّوبَ
خداوندا، ای گشاینده ی همه ی اندوه ها و ای برطرف کننده ی همه ناراحتی های گلوگیر و ای همدم همه ی تنهاها و ای برطرف کننده ی رنجوری حضرت ایوب
وَ یَا سَامِعَ صَوْتِ یُونُسَ الْمَکْرُوبِ وَ فَالِقَ الْبَحْرِ لِمُوسَی وَ بَنِی إِسْرَائِیلَ وَ مُنْجِیَ مُوسَی وَ مَنْ مَعَهُ أَجْمَعِینَ
و ای شنونده ی صدای حضرت یونس اندوهگین و شکافنده ی دریا برای حضرت موسی و بنی اسرائیل و نجات بخش حضرت موسی و همه ی همراهانش،
أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُیَسِّرَ لِی فِی هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِیمِ
از تو خواهانم که بر محمّد و آل محمّد درود فرستی و در این ماه بزرگ که افراد را در آن [از جهنّم] آزاد می کنی و گناهان را می بخشی،
الَّذِی تُعْتِقُ فِیهِ الرِّقَابَ وَ تَغْفِرُ فِیهِ الذُّنُوبَ مَا أَخَافُ عُسْرَهُ وَ تُسَهِّلَ لِی مَا أَخَافُ حُزُونَتَهُ
آنچه از سختی آن بیم دارم، آسان ساخته و آنچه از اندوه آن می هراسم، برای من راحت کنی.
یَا غِیَاثِی عِنْدَ کُرْبَتِی وَ یَا صَاحِبِی عِنْدَ شِدَّتِی یَا عِصْمَهَ الْخَائِفِ الْمُسْتَجِیرِ یَا رَازِقَ الْبَائِسِ الْفَقِیرِ
ای فریادرس من هنگام اندوهم و ای همدم من هنگام سختی، ای نگاه دارنده ی هراسناک پناه جو، ای روزی دهنده به گرفتار نادار،
یَا مُغِیثَ الْمَقْهُورِ الضَّرِیرِ یَا مُطْلِقَ الْکَبَلِ عَنِ الْأَسِیرِ [وَ] یَا مُخَلِّصَ الْمَسْجُونِ الْمَکْرُوبِ
ای فریادرس مغلوب نیازمند، ای آزادکننده ی اسیر به بند کشیده شده [ای رهایی دهنده ی اسیر از بند و] ای رهاکننده ی زندانی اندوهگین،
أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَجْعَلَ لِی مِنْ جَمِیعِ أُمُورِی فَرَجاً وَ مَخْرَجاً وَ یُسْراً عَاجِلًا یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین
از تو درخواست می کنم که بر محمّد و آل محمّد درود فرستی و در تمام امورم برای من گشایش و راه خروج و آسانی [فراوانی] زودرس، قرار دهی. ای مهربان ترین مهربانان.
جمع بندی
شب پانزدهم ماه رمضان فرصتی بینظیر برای تقرب به خداوند از طریق انجام نمازهای مخصوص و دعاهای سفارش شده است که ثواب و فضیلت فراوانی دارند. انجام نمازهای چهار رکعتی اصلی و نمازهای اختیاری شش و صد رکعتی، همراه با قرائت سورههای مشخص و دعاهای پیامبر و محمد بن ابی قره، زمینهساز دریافت رحمت الهی، دفع بلا و کسب آرامش روحی است. این اعمال، علاوه بر تقویت ایمان و امید به خداوند، موجب نزدیکی بیشتر به معبود و بهرهمندی از برکات معنوی این شب شریف میشوند و توصیههای اهل بیت (ع) بر اهمیت آنها تاکید دارد. بنابراین، بهرهگیری از این فرصت معنوی در شب پانزدهم رمضان، گامی موثر در مسیر رشد و تعالی معنوی محسوب میشود.
پرسش های متداول
نماز اصلی شب پانزدهم ماه رمضان چند رکعت است و چگونه خوانده می شود؟
نماز اصلی ۴ رکعت است که در دو نماز دو رکعتی خوانده می شود؛ در رکعت اول و دوم پس از سوره حمد ۱۰۰ مرتبه سوره توحید، و در رکعت سوم و چهارم پس از حمد ۵۰ مرتبه سوره توحید خوانده می شود.
چه نمازهای اختیاری برای شب پانزدهم ماه رمضان توصیه شده است؟
نماز دوم ۶ رکعت (۳×۲) با سوره های یس، تبارک، و توحید و نماز سوم ۱۰۰ رکعت (۵۰×۲) با هر رکعت ۱۰ مرتبه سوره توحید.
فضیلت خواندن نماز شب پانزدهم ماه رمضان چیست؟
حضرت علی (ع) فرموده اند ثواب این نماز را فقط خدا می داند و خواندن ۱۰۰ رکعت باعث فرستادن فرشتگان برای دفع دشمنان، ایمنی از آتش و مژده بهشت می شود.
اعمال مهم شب پانزدهم ماه رمضان کدامند؟
غسل، زیارت امام حسین (ع)، خواندن ۶ رکعت نماز با سوره های یس، تبارک و توحید، خواندن ۱۰۰ رکعت نماز با ۱۰ مرتبه توحید در هر رکعت و دعای پیامبر (ص).
چه دعایی در شب پانزدهم ماه رمضان از پیامبر (ص) نقل شده است؟
دعایی شامل صفات خداوند مانند مهربانی، بخشندگی، بزرگواری و درخواست رحمت و عفو، همراه با درود بر محمد و آل محمد (ص).
تاریخ شب پانزدهم ماه رمضان سال ۱۴۰۳ چه روزی است؟
شب پانزدهم ماه رمضان ۱۴۰۳ برابر است با دوشنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۳.
چه نکاتی در شرح دعای پیامبر (ص) در شب پانزدهم آمده است؟
دعای پیامبر (ص) به توصیف خداوند به عنوان دگرگون کننده دلها و آفریننده زمانها، درخواست رحمت و بخشش، و اعتراف به نیاز به توفیق الهی می پردازد.
دعای محمد بن ابی قره در شب پانزدهم رمضان چه ویژگی هایی دارد؟
این دعا از خداوند درخواست درود بر محمد و آل محمد، عفو و رحمت، گشایش در امور، و رفع سختیها و اندوهها را دارد.