چرا نوزاد شیر بالا میاره؟ علت بالا آوردن شیر خشک و شیر مادر از بینی و دهان نوزاد + نوزاد تا چند ماهگی شیر بالا میاورد

بالا آوردن شیر در نوزادان یکی از شایع ترین مسائل والدین جدید است که اغلب باعث نگرانی میشود، اما در بیشتر موارد بخشی طبیعی از رشد نوزاد محسوب میشود. این پدیده، که به انگلیسی Spit-up نامیده میشود، معمولا به دلیل نابالغ بودن دستگاه گوارش نوزاد رخ میدهد و میتواند پس از هر وعده غذایی، آروغ زدن یا حتی تغییر موقعیت بدن اتفاق بیفتد. در این مقاله، به طور دقیق و علمی به بررسی دلایل مختلف بالا آوردن شیر در نوزادان میپردازیم، از جمله دلایل کلی، زمانبندی آن، تفاوت بین شیر مادر و شیر خشک، و مواردی مانند خروج شیر از بینی یا ظاهر پنیری آن. هدف این است که والدین با درک بهتر این موضوع، بتوانند بین موارد طبیعی و نیاز به مشاوره پزشکی تمایز قائل شوند. امروز در پارسی دی مقاله ی تحت عنوان چرا نوزاد شیر بالا میاره؟ علت بالا آوردن شیر خشک و شیر مادر از بینی و دهان نوزاد + نوزاد تا چند ماهگی شیر بالا میاورد را می توانید مشاهده کنید.

چرا نوزاد شیر بالا میاره

بالا آوردن شیر در نوزادان، که به طور علمی به عنوان ریفلاکس گوارشی (Gastroesophageal Reflux) شناخته میشود، یک فرآیند طبیعی و شایع است که عمدتا به دلیل ناب الغ بودن سیستم گوارشی نوزاد رخ میدهد. در نوزادان، عضله اسفنگتر پایین مری (LES) که مانند دریچه ای بین مری و معده عمل میکند، هنوز به طور کامل قوی نشده است، بنابراین وقتی معده پر از شیر میشود، محتویات آن میتواند به راحتی به سمت بالا برگشته و از دهان یا بینی خارج شود. این پدیده اغلب با بلعیدن هوا همراه با شیر، پرخوری، یا فشارهای ناشی از آروغ زدن تشدید میشود و معمولا بی ضرر است، اما اگر با علائمی مانند کاهش وزن، گریه شدید یا استفراغ پرتابی همراه باشد، ممکن است نشان دهنده مشکلات جدی تری مانند ریفلاکس اسیدی (GERD) باشد. این وضعیت در بیشتر نوزادان تا سن ۱۲ ماهگی بهبود مییابد، زیرا با رشد، عضلات گوارشی قوی تر شده و کنترل بهتری بر بلع و هضم ایجاد میشود.

همچنین ببینید: راه حل شیر نخوردن نوزاد در بیداری

دلایل کلی بالا آوردن شیر در نوزادان

بالا آوردن شیر در نوزادان عمدتا به دلیل ضعف عضله اسفنگتر پایین مری (LES) است که نمیتواند محتویات معده را به طور کامل نگه دارد. معده نوزاد کوچک است و ظرفیت محدودی دارد، بنابراین وقتی شیر بیش از حد سریع خورده شود یا هوا همراه با آن بلعیده شود، فشار داخلی افزایش یافته و شیر به سمت بالا برمیگردد. عوامل دیگری مانند پرخوری، حساسیت به لاکتوز، یا حتی عفونت های جزئی نیز میتوانند نقش داشته باشند، اما این وضعیت در ۵۰ تا ۷۰ درصد نوزادان رخ میدهد و معمولا بدون درمان خاصی برطرف میشود.

بالا آوردن نوزاد بعد از هر بار شیر خوردن

این اتفاق بسیار رایج است و اغلب به دلیل بلعیدن هوا همراه با شیر رخ میدهد. نوزادان هنگام مکیدن شیر، هوا را نیز میبلعند که این هوا در معده حباب هایی ایجاد میکند و فضای معده را اشغال میکند. وقتی معده پر میشود، شیر اضافی همراه با هوا به بیرون رانده میشود. برای کاهش آن، نوزاد را در موقعیت عمودی نگه دارید، وعده های غذایی را کوچکتر و مکرر کنید، و حتماًپ پس از هر وعده آروغ بزنید. اگر این اتفاق بعد از هر وعده تکرار شود و نوزاد ناراحت به نظر برسد، ممکن است نشانه ریفلاکس اسیدی باشد.

همچنین ببینید: دعا برای آرام خوابیدن نوزاد صوتی

بالا آوردن نوزاد بعد از آروغ زدن

آروغ زدن برای خارج کردن هوای بلعیده شده ضروری است، اما گاهی اوقات همراه با آن شیر نیز بالا می آید. این به دلیل فشار ناگهانی ناشی از آروغ است که محتویات معده را به حرکت درمی آورد. اگر نوزاد بلافاصله پس از آروغ شیر بالا بیاورد، معمولا طبیعی است، اما برای جلوگیری، آروغ را به آرامی و در موقعیت مناسب (مانند روی شانه) انجام دهید. این مسئله در نوزادان زیر ۶ ماه شایع تر است.

نوزاد تا چند ماهگی شیر بالا میآورد؟

بالا آوردن شیر معمولا از هفته های اول زندگی شروع میشود، در ۴ ماهگی به اوج میرسد، و تا ۷ تا ۱۲ ماهگی کاهش یافته و متوقف میشود. این زمان بندی با رشد عضله LES و بهبود کنترل گوارشی همخوانی دارد. اگر تا ۱۸ ماهگی ادامه یابد، ممکن است نیاز به بررسی پزشکی باشد، اما در بیشتر موارد با نشستن و راه رفتن نوزاد، این مشکل کمتر میشود.

شیر بالا آوردن نوزاد یک ماهه

در نوزادان یک ماهه، این مسئله بسیار شایع است زیرا سیستم گوارشی هنوز در حال تطبیق است. معده کوچک است و شیر سریع پر میشود، بنابراین حتی مقدار کمی هوا میتواند باعث بالا آوردن شود. اگر مقدار آن کم (کمتر از یک قاشق غذاخوری) و نوزاد وزن میگیرد، طبیعی است. اما اگر با گریه یا کاهش اشتها همراه باشد، به پزشک مراجعه کنید.

بالا آوردن شیر از بینی و دهان نوزاد

این اتفاق زمانی رخ میدهد که فشار معده زیاد باشد و شیر از طریق مری به سمت بالا آمده و از بینی (که به مری متصل است) خارج شود. اغلب به دلیل بلعیدن هوا یا پرخوری است و میتواند ترسناک به نظر برسد، اما معمولا بی ضرر است. برای جلوگیری، نوزاد را پس از شیر خوردن عمودی نگه دارید و آروغ بزنید.

همچنین ببینید: صدای سشوار برای نوزاد یک ساعته

چرا شیر از دماغ نوزاد بیرون می آید؟

شیر از بینی خارج میشود زیرا حفره بینی و دهان از طریق حلق به مری متصل هستند. وقتی شیر بالا می آید، اگر دهان بسته باشد یا فشار زیاد، بخشی از آن از بینی خارج میشود. این اغلب در هنگام آروغ یا تغییر موقعیت رخ میدهد و نشان دهنده ریفلاکس طبیعی است، نه مشکل تنفسی، مگر اینکه با خفگی همراه باشد.

چرا نوزاد شیر پنیری بالا میآورد؟

شیر پنیری (curdled) زمانی ظاهر میشود که شیر با اسید معده مخلوط شده و لخته شود. این اتفاق اگر شیر مدتی در معده بماند رخ میدهد و طبیعی است، زیرا نشان دهنده شروع هضم است. اگر بلافاصله پس از خوردن باشد، ممکن است به دلیل سرعت هضم سریع باشد، اما معمولا بی ضرر است و با رشد نوزاد کاهش مییابد.

چرا نوزاد شیر مادر بالا میآورد؟

شیر مادر سبک تر و سریع تر هضم میشود، اما نوزادان ممکن است آن را بالا بیاورند به دلیل جریان سریع شیر (let-down reflex) که باعث بلعیدن هوا میشود. همچنین، اگر مادر غذاهای خاصی مصرف کند که نوزاد حساس باشد (مانند لبنیات)، میتواند نقش داشته باشد. برای کاهش، موقعیت شیردهی را تنظیم کنید و آروغ بزنید.

چرا نوزاد شیر خشک بالا میآورد؟

شیر خشک سنگین تر است و ممکن است بیشتر باعث ریفلاکس شود، زیرا کندتر هضم میشود و میتواند حاوی پروتئین هایی باشد که نوزاد به آن حساس است (مانند پروتئین گاوی). همچنین، اگر شیشه شیر نا مناسب باشد، هوا بیشتر بلعیده میشود. اگر این مسئله شدید است، شیر خشک ضد ریفلاکس یا تغییر برند را امتحان کنید، اما با مشاوره پزشک.

همچنین ببینید: بهترین شیر خشک چاق کننده نوزاد

نتیجه گیری

بالا آوردن شیر در نوزادان یک پدیده طبیعی است که با رشد برطرف میشود و معمولا نیازی به درمان ندارد، مگر اینکه با علائم هشدار دهنده ای مانند استفراغ شدید، خون در شیر بالا آورده شده، یا عدم افزایش وزن همراه باشد. والدین میتوانند با تکنیک هایی مانند آروغ زدن منظم، نگه داشتن نوزاد عمودی پس از غذا، و وعده های کوچک تر، این مسئله را مدیریت کنند. اگر نگرانی وجود دارد، حتما به پزشک اطفال مراجعه کنید تا مشکلات احتمالی مانند آلرژی یا ریفلاکس شدید بررسی شود. درک این موضوع میتواند استرس والدین را کاهش دهد و به نوزاد کمک کند تا سالم تر رشد کند.