اورسوداکسی کولیک اسید 300 برای چیست؟ طریقه مصرف + عوارض | اورسوداکسی کولیک اسید و لاغری و زردی نوزاد

اورسوداکسی کولیک اسید، که با نام های تجاری مانند اورسودیول یا UDCA شناخته میشود، یک اسید صفراوی ثانویه است که به طور طبیعی در بدن انسان تولید میشود و از باکتری های روده ای به دست می آید. این دارو معمولا در دوز ۳۰۰ میلیگرم به صورت کپسول یا قرص تجویز میشود و برای درمان مشکلات کبدی و صفراوی استفاده میگردد. کاربرد اصلی آن حل کردن سنگ های کیسه صفرا از جنس کلسترول است، به ویژه در بیمارانی که نمیتوانند جراحی کنند، و همچنین درمان بیماری های کلستاتیک کبدی مانند سیروز صفراوی اولیه (PBC) که در آن جریان صفرا مختل میشود. این دارو با بهبود عملکرد کبد، محافظت از سلول های کبدی و کاهش سطوح کلسترول در صفرا عمل میکند. در سال های اخیر، مطالعات علمی به روزی نشان داده اند که UDCA میتواند در موارد دیگری مانند جلوگیری از سنگ صفرا طی کاهش وزن سریع یا حتی به عنوان درمان کمکی برای زردی نوزادان مفید باشد، امروز در پارسی دی مقاله ی تحت عنوان اورسوداکسی کولیک اسید ۳۰۰ برای چیست؟ طریقه مصرف + عوارض | اورسوداکسی کولیک اسید و لاغری و زردی نوزاد را برای شما آورده ایم همراه ما باشید.

اورسوداکسی کولیک اسید ۳۰۰ برای چیست

اورسوداکسی کولیک اسید ۳۰۰ یک داروی مهم برای درمان مشکلات صفراوی و بعضی بیماریهای کبدی است. مهم ترین کاربرد آن در درمان سنگ های صفراوی از نوع کلسترولی است؛ این دارو با کاهش مقدار کلسترول در صفرا باعث میشود سنگ ها به مرور حل شوند، البته این روند ممکن است چند ماه تا حتی دو سال طول بکشد. علاوه بر این، در بیماری هایی مثل سیروز صفراوی اولیه که یک مشکل خود ایمنی کبدی است، مصرف روزانه این دارو میتواند علائمی مانند خستگی و خارش را کم کند و کارکرد کبد را بهتر نماید.

UDCA همچنین در بعضی دیگر از مشکلات کبدی و صفراوی مانند کلانژیت اسکلروزان، بیمار یهای کبدی ناشی از فیبروز سیستیک، و کلستاز بارداری هم استفاده میشود. در این شرایط دارو کمک میکند جریان صفرا بهتر شود، آنزیم های کبدی پایین بیاید و جلوی آسیب بیشتر به کبد گرفته شود. با این حال، در موارد سیروز پیشرفته (کلاس B یا C) باید با احتیاط و زیر نظر دقیق پزشک مصرف شود، چون ممکن است وضعیت بدتر گردد.

به طور کلی، اورسوداکسی کولیک اسید ۳۰۰ یک داروی ایمن و مؤثر برای مشکلات صفراوی و کبدی به شمار میرود که میتواند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد، اما مصرف آن باید حتما با تجویز پزشک انجام شود و نباید خودسرانه مصرف گردد.

همچنین ببینید: قرص لتراکس ۲/۵ برای بارداری

عوارض کپسول اورسوداکسی کولیک اسید ۳۰۰

هرچند اورسوداکسی کولیک اسید معمولا خوب تحمل میشود، اما مانند هر دارویی میتواند عوارض جانبی داشته باشد که بیشتر آنها خفیف و گذرا هستند. شایع ترین عوارض شامل اسهال، درد یا ناراحتی شکمی، تهوع، یبوست و گاهی استفراغ است که اغلب با مصرف غذا کاهش مییابند. دیگر علائم رایج عبارتند از سردرد، سرگیجه، عفونت های تنفسی فوقانی، خستگی و درد عضلانی یا مفصلی که معمولا با ادامه درمان برطرف میشوند. عوارض کمتر شایع شامل ادرار خونی یا کدر، درد مثانه، مدفوع سیاه یا قیری، درد قفسه سینه و در موارد نادر، واکنش های حساسیتی مانند کهیر، خارش شدید یا تورم صورت میشود که نیاز به توقف فوری دارو و مراجعه به پزشک دارد. مطالعات نشان میدهند که در بیماران با بیماری های کبدی پیشرفته، UDCA ممکن است باعث بدتر شدن علائم مانند زردی یا افسردگی شود، بنابراین نظارت پزشکی ضروری است. همچنین، در برخی موارد، افزایش موقت خارش پوستی گزارش شده، اما شیوع کلی عوارض جدی کمتر از ۳ درصد است و بیشتر بیماران بدون مشکل آن را مصرف میکنند. برای جلوگیری از عوارض، همیشه دوز تجویزی را رعایت کنید و اگر علائم غیرعادی ظاهر شد، فورا به پزشک اطلاع دهید.

اورسوداکسی کولیک اسید و لاغری

اورسوداکسی کولیک اسید (UDCA) در اصل یک داروی لاغری نیست، اما تحقیقات جدید نشان دادهاند که میتواند در کاهش وزن، مخصوصا در افرادی که کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) دارند، نقش حمایتی داشته باشد.

مثلا وقتی کسی با رژیم خیلی کم کالری یا عمل باریاتریک سریع وزن کم میکند، خطر تشکیل سنگ صفرا زیاد میشود. UDCA با دوز ۱۳ تا ۱۵ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن میتواند این خطر را از حدود ۲۰–۳۰٪ به ۳–۹٪ کاهش دهد، چون جلوی غلیظ شدن صفرا را میگیرد.

تحقیقات سال ۲۰۲۴ هم نشان داده اند که این دارو میتواند BMI را کم کند، چربی کبد و تری گلیسیرید را پایین بیاورد و حتی روی میکروبیوم روده اثر بگذارد تا به کاهش وزن کمک شود. در مطالعات حیوانی، UDCA باعث کاهش وزن و بهبود سوخت و ساز شد و در انسان ها هم در کنار کاهش وزن، آنزیم های کبدی و وضعیت کبد در تصویربرداری بهتر شدند.با این حال، این اثرات بیشتر در زمینه ی بیماری های کبدی دیده میشود و UDCA نباید به تنهایی به عنوان داروی لاغری مصرف شود، چون شواهد علمی هنوز محدود است.

به طور کلی، اگر کبد چرب دارید، UDCA میتواند به کاهش وزن و بهبود وضعیت کبد کمک کند، اما همیشه باید همراه با رژیم غذایی و ورزش باشد و فقط تحت نظر پزشک مصرف شود.

همچنین ببینید: قرص ژلوکاف خواب اور است

طریقه مصرف قرص اورسوداکسی کولیک اسید

نحوه مصرف اورسوداکسی کولیک اسید باید دقیقا طبق دستور پزشک باشد تا حداکثر اثر بخشی و حداقل عوارض را داشته باشد. معمولا دوز روزانه برای حل سنگ صفرا ۸ تا ۱۰ میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن است که به ۲ تا ۳ دوز تقسیم میشود، و برای سیروز صفراوی اولیه ۱۳ تا ۱۵ میلی گرم بر کیلوگرم، تقسیم به ۲ تا ۴ دوز در روز. قرص یا کپسول را با یک لیوان آب کامل و همراه غذا مصرف کنید تا جذب بهتر شود و عوارض گوارشی کاهش یابد؛ اغلب پیشنهاد میشود آخرین دوز را قبل از خواب بگیرید. برای مثال، در دوز ۳۰۰ میلیگرم، ممکن است ۲ تا ۵ قرص در روز بسته به وزن بیمار تجویز شود، و درمان میتواند از چند ماه تا دو سال طول بکشد. اگر دوزی را فراموش کردید، آن را هرچه زودتر مصرف کنید، اما اگر نزدیک دوز بعدی است، دوز فراموش شده را رها کنید و دو دوز را همزمان نگیرید. همچنین، از مصرف همزمان با داروهایی مانند آنتی اسیدها یا کلستیرامین اجتناب کنید زیرا جذب را کاهش میدهند، و همیشه پزشک را از داروهای دیگر مطلع کنید. نظارت منظم با آزمایش های کبدی ضروری است تا دوز تنظیم شود، و مصرف طولانی مدت بدون وقفه معمولا ایمن است اما نیاز به ارزیابی دورهای دارد.

کپسول اورسوداکسی کولیک اسید برای زردی نوزاد

اورسوداکسی کولیک اسید (UDCA) که معمولا برای بزرگسالان استفاده میشود، در سال های اخیر به عنوان درمان کمکی برای زردی نوزادان (هیپربیلی روبینمی غیرمستقیم) هم بررسی شده است. تحقیقات جدید تا سال ۲۰۲۵ نشان داده اند که اگر این دارو با دوز حدود ۱۰ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز همراه با فوتوتراپی داده شود، میتواند زمان لازم برای فوتوتراپی را تقریبا ۱۸ ساعت کوتاه تر کند و سطح بیلی روبین را سریع تر پایین بیاورد، بدون اینکه عوارض اضافه ای ایجاد کند.

در مواردی که زردی نوزاد طولانی مدت است، UDCA میتواند بیلی روبین غیرکنژوگه را سریع تر کاهش دهد و حتی در ترکیب با پروبیوتیک ها اثر بهتری نشان داده است. یک کارآزمایی بالینی در سال ۲۰۲۳ هم نشان داد که دوزهای ۱۰ یا ۲۰ میلیگرم بر کیلوگرم UDCA میتواند سطح بیلی روبین خون و حتی بیلی روبین مغزی را پایین بیاورد، مخصوصا در نوزادانی که تنها با فوتوتراپی پاسخ خوبی نمیگیرند.

با این حال، هنوز شواهد علمی در این زمینه محدود و با کیفیت پایین است. بنابراین UDCA جایگزین فوتوتراپی نیست و فقط به عنوان مکمل درمانی میتواند در کنار آن استفاده شود. مطالعات فعلی نشان میدهند این دارو در نوزادان بی خطر است، اما نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.

به طور کلی، در زردی نوزادان، UDCA فقط با تجویز و نظارت پزشک متخصص اطفال استفاده میشود و میتواند درمان را سریعتر و موثرتر کند، در حالی که روش اصلی و استاندارد همچنان فوتوتراپی است.

همچنین ببینید: زردی نوزاد

نتیجه گیری

اورسوداکسی کولیک اسید ۳۰۰ میلیگرم یک داروی مفید و ایمن برای درمان مشکلات کبدی و صفراوی است که میتواند سنگ های کیسه صفرا را حل کند، عملکرد کبد را بهبود بخشد و حتی در مواردی مانند کاهش وزن یا زردی نوزادان نقش حمایتی داشته باشد، بر اساس مطالعات علمی به روز. با این حال، عوارض احتمالی مانند اسهال و تهوع را نباید نادیده گرفت، و نحوه مصرف صحیح با تقسیم دوز و همراه غذا ضروری است تا اثربخشی حداکثری حاصل شود. ارتباط آن با لاغری بیشتر در جلوگیری از عوارض کاهش وزن سریع دیده میشود، و برای زردی نوزاد، به عنوان کمکی به فوتوتراپی موثر است اما نیاز به تایید بیشتر دارد. در نهایت، همیشه قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید، زیرا دوز و کاربرد بسته به وضعیت فردی متفاوت است و خوددرمانی میتواند خطرناک باشد. این دارو میتواند کیفیت زندگی را افزایش دهد، اما کلید موفقیت، استفاده تحت نظارت پزشکی و پیگیری منظم است.