راه حل شیر نخوردن نوزاد در بیداری | علت و درمان شیر نخوردن نوزاد چند روزه تا ۵ ماهه در بیداری + نکات طب اسلامی

شیر خوردن نوزادان یکی از مهم ترین جنبه های رشد و سلامت آنهاست. اما گاهی اوقات، برخی نوزادان در حالت بیداری کامل از شیر خوردن امتناع میکنند یا خیلی زود خوابشان میبرد، در حالی که وقتی خواب آلود یا در خواب هستند، بهتر شیر میخورند. این پدیده که به عنوان عتصاب شیردهی (nursing strike) یا نوزاد خواب آلود در تغذیه شناخته میشود، میتواند برای والدین نگران کننده باشد. طبق تحقیقات اخیر از سازمان هایی بهداشت جهانی این مشکل معمولا موقتی است و میتواند به دلایل مختلفی مانند درد، استرس یا مشکلات جسمی رخ دهد.امروز در پارسی دی مقاله ی تحت عنوان راه حل شیر نخوردن نوزاد در بیداری | علت و درمان شیر نخوردن نوزاد چند روزه تا ۵ ماهه در بیداری + نکات طب اسلامی را برای شما آورده ایم همراه ما باشید.
علت شیر نخوردن نوزاد در بیداری
نوزادان ممکن است در بیداری شیر نخورند اما در حالت خواب آلود بهتر تغذیه کنند، زیرا در بیداری کامل، عوامل مزاحم بیشتری وجود دارد. علل اصلی بر اساس مطالعات علمی عبارتند از:
۱. خواب آلودگی طبیعی پس از تولد: در روزهای اول، نوزادان اغلب خواب آلود هستند، به ویژه اگر زایمان سخت بوده، مادر داروهای مسکن دریافت کرده یا نوزاد کوچک باشد. این خواب آلودگی میتواند باعث شود نوزاد در بیداری علاقه ای به شیر خوردن نشان ندهد، اما در خواب سبک، غریزه شان فعال تر شود.
۲. زردیا عفونت: زردی نوزادی که معمولا در روزهای اول رخ میدهد، نوزاد را خواب آلود میکند و اشتهایش را کاهش میدهد. عفونت ها نیز مشابه عمل میکنند. در این موارد، نوزاد ممکن است فقط در حالت نیمه خواب شیر بخورد، زیرا انرژی کمتری نیاز دارد.
۳. درد یا ناراحتی: دندان درآوردن، عفونت گوش، زخم دهان (مانند برفک)، سرماخوردگی یا درد پس از واکسیناسیون میتواند شیر خوردن را دردناک کند. نوزاد در بیداری این درد را بیشتر حس میکند و امتناع میکند، اما در خواب، کمتر متوجه میشود.
۴. استرس یا حواس پرتی: محیط پر سر و صدا، جدایی طولانی از مادر، تغییرات در بوی مادر (مانند استفاده از عطر جدید یا صابون) یا طعم شیر (به دلیل رژیم غذایی مادر، داروها یا بازگشت قاعدگی) میتواند باعث شود نوزاد در بیداری شیر نخورد. همچنین، نوزادان بزرگتر ممکن است “اعتصاب شیردهی” داشته باشند که ناگهانی است و معمولا چند روز طول میکشد.
۵. کمبود شیر یا مشکلات لچ (Latch): اگر نوزاد شیر کافی دریافت نکند، خواب آلودتر میشود و چرخه بدی ایجاد میکند. لچ ضعیف (چسبیدن نادرست به سینه) باعث میشود نوزاد خسته شود و زود بخوابد. همچنین، استفاده زیاد از پستانک یا شیر خشک میتواند تامین شیر مادر را کاهش دهد.
۶. اختلال در ریتم خواب و بیداری: نوزادان تازه متولد شده روز و شب را تشخیص نمیدهند و ممکن است در روز بخوابند و شب بیدار باشند. این باعث میشود در بیداری روز، کمتر شیر بخورند.
۷. مشکلات گوارشی مانند ریفلاکس: گاهی ریفلاکس اسید معده باعث درد میشود و نوزاد فقط در حالت آرام خواب شیر میخورد.
اگر نوزاد کمتر از ۴-۶ پوشک خیس در روز دارد یا وزنگیری کند است، این علائم جدی هستند و نیاز به بررسی پزشکی دارند.
همچنین ببینید: بهترین شیر خشک چاق کننده نوزاد

راه حل شیر نخوردن نوزاد در بیداری
راهح لها بر اساس تحقیقات اخیر، بر تشویق تغذیه فعال، حفظ تامین شیر و کاهش عوامل مزاحم تمرکز دارند. همیشه با پزشک یا مشاور شیردهی مشورت کنید.
۱. بیدار نگه داشتن نوزاد در حین شیر خوردن:
فشردن سینه: وقتی نوزاد مکیدن را کند کرد، سینه را به آرامی فشار دهید تا جریان شیر افزایش یابد و نوزاد بیدار بماند. این روش ساده و موثر است.
تعویض سینه : چند بار بین سینه ها جابه جا شوید تا نوزاد تحریک شود.
تحریک فیزیکی: پای نوزاد را قلقلک دهید، پشتش را ماساژ دهید یا پوشکش را عوض کنید. لباس های اضافه را درآورید تا گرم نشود و خواب آلود نشود.
تغییر موقعیت: موقعیت “laid-back” (مادر نیمه نشسته و نوزاد روی سینه) را امتحان کنید تا نوزاد غریزی شیر بخورد، حتی در خواب سبک.
۲. تغذیه در حالت خوا بآلود:
نوزاد را وقتی نیمه خواب است شیر دهید، زیرا ممکن است بهتر لچ کند. این روش در پروتکل ABM توصیه شده و ایمن است، به شرطی که مادر بیدار باشد.
پوست به پوست: نوزاد را بدون لباس روی سینه مادر بگذارید تا غریزه تغذیه فعال شود.
۳. حفظ تامین شیر و تغذیه مکرر:
- شیر را با دست یا پمپ دوشیده و با قاشق یا سرنگ به نوزاد بدهید تا وزنگیری کند.
- حداقل ۸-۱۲ بار در ۲۴ ساعت شیر دهید، حتی اگر نوزاد خواب باشد، او را بیدار کنید.
- از پستانک یا شیر خشک زیاد اجتناب کنید تا تامین شیر کاهش نیابد.
۴. کاهش عوامل مزاحم:
- محیط را آرام نگه دارید: چراغ ها را کمنور کنید و سر و صدا را کاهش دهید.
- تغییرات بوی مادر را بررسی کنید و از عطرهای جدید اجتناب کنید.
- برای درد، بینی نوزاد را تمیز کنید یا موقعیت عمودی برای شیر دادن امتحان کنید.
۵. بررسی پزشکی:
اگر مشکل بیش از چند روز طول کشید، وزنگیری کند بود یا علائم زردی/عفونت وجود داشت، به پزشک مراجعه کنید. گاهی نیاز به درمان زردی یا بررسی لچ است.
همچنین ببینید: صدای سشوار برای نوزاد یک ساعته

راه های درمان شیر نخوردن نوزاد
وقتی نوزاد شیر نمیخورد، اول باید آرامش خودتان را حفظ کنید چون استرس مادر به بچه منتقل میشود. بهترین کار این است که محیط شیر دادن آرام، کمنور و بدون سر و صدا باشد. نوزاد را بیشتر در آغوش بگیرید و تماس پوست با پوست داشته باشید، چون این کار هم احساس امنیت به او میدهد و هم میل به شیر خوردن را بیشتر میکند. شیر را در زمان هایی که بچه آرام است پیشنهاد دهید، نه وقتی خیلی گرسنه و گریه دار شده. اگر با سینه تغذیه میکنید، مطمئن شوید دهان نوزاد درست به سینه گرفته شده (لچ صحیح) چون گرفتن اشتباه باعث درد و امتناع میشود. اگر با شیشه تغذیه میکنید، از سرپستانک با جریان آرام و دمای مناسب شیر استفاده کنید. گرفتگی بینی، دلدرد یا حتی پوشک خیس هم میتواند باعث شود نوزاد شیر نخورد، پس همیشه قبل از شیردهی راحتی او را بررسی کنید. در نهایت اگر چند ساعت گذشت و همچنان نوزاد نمیخورد یا بیحال شد، باید سریع به پزشک مراجعه کنید.
درمان شیر نخوردن نوزاد طب اسلامی
در نگاه طب اسلامی و سنتی، بیشتر تاکید روی آرامش مادر و کیفیت تغذیه اوست. مادر باید خواب کافی داشته باشد، غذای سالم و طبیعی بخورد، آب کافی بنوشد و از استرس دور باشد. این عوامل باعث زیاد شدن شیر و تمایل بیشتر نوزاد به خوردن میشود. همچنین توصیه میشود مادر در زمان شیردهی با آرامش و ذکر و دعا به نوزاد شیر بدهد تا کودک هم احساس امنیت کند. درباره مصرف گیاهان یا داروهای سنتی برای افزایش شیر باید احتیاط کنید، چون بسیاری از آنها ممکن است برای نوزاد مضر باشد یا اثرشان اثبات نشده باشد. مهمترین نکته این است که هیچوقت به نوزاد زیر یک سال عسل یا دمنوش گیاهی ندهید. اگر مادری بخواهد از داروی گیاهی برای خودش استفاده کند، باید حتماً با پزشک مشورت کند. بنابراین در طب سنتی هم اصل بر آرامش، سبک زندگی سالم و اصلاح شرایط مادر است، نه داروهای ناشناخته.
همچنین ببینید: دعا برای آرام خوابیدن نوزاد صوتی

علت شیر نخوردن نوزاد ۵ ماهه در بیداری
خیلی از نوزادان حدود ۴ تا ۶ ماهگی در بیداری کمتر شیر میخورند. دلیلش این است که در این سن کنجکاو میشوند و حواسشان به اطراف پرت میشود. مثلا با کوچکترین صدا یا حرکت، سرشان را از سینه یا شیشه برمیگردانند. همچنین بعضی نوزادان در این سن بیشتر شب یا هنگام خواب و نیمه خواب شیر میخورند چون آرام ترند. گاهی هم مشکلات جسمی مثل دندان درآوردن، گوش درد یا رفلاکس باعث میشود شیر خوردن در بیداری سخت شود. در این حالت بهتر است محیط شیر دادن آرام و بدون حواسپرتی باشد، نور کم باشد و نوزاد را در آغوشی امن قرار دهید. اگر وزنگیری طبیعی است و پوشک خیس به اندازه دارد، جای نگرانی نیست. ولی اگر همزمان بیحالی، تب یا کاهش وزن دیدید، حتما باید پزشک کودک او را معاینه کند.
علت شیر نخوردن نوزاد چند روزه
در روزهای اول زندگی، بعضی نوزادان ممکن است خوب شیر نخورند. علت های شایع آن شامل خوابآ لودگی بعد از زایمان (به ویژه در نوزادانی که با داروی بی حسی یا سزارین متولد شده اند)، زردی، ضعف ناشی از کم وزنی، یا گرفتن نادرست سینه است. همچنین اگر نوزاد مشکل پزشکی مثل عفونت، مشکلات تنفسی یا زبان بند کوتاه داشته باشد هم نمیتواند درست شیر بخورد. به همین دلیل در روزهای اول باید خیلی دقت کنید: نوزاد حداقل هر ۲ تا ۳ ساعت شیر بخورد و بعد از روز پنجم زندگی، روزانه حدود ۶ پوشک خیس داشته باشد. اگر نوزاد چند ساعت متوالی نخورد، خواب آلود است یا علائم زردی شدید دارد (رنگ زرد در پوست و چشم)، باید سریع به پزشک یا بیمارستان مراجعه کنید. در این سن شیر نخوردن میتواند خطرناک باشد و نباید پشت گوش انداخته شود.
همچنین ببینید: شیاف گلیسیرین برای نوزاد
نتیجه گیری
شیر نخوردن نوزاد در بیداری اما خوردن در خواب، اغلب موقتی است و با مدیریت صحیح، مانند فشردن سینه، پوست به پوست و تغذیه مکرر، حل میشود. این مشکل میتواند نشانه ای از نیاز به حمایت بیشتر باشد، اما با پیروی از راه حلهای علمی، نوزاد تغذیه کافی دریافت میکند و مادر آرامش بیشتری خواهد داشت. مطالعات اخیر نشان میدهند که نزدیکی مداوم مادر و نوزاد، کلید موفقیت است و میتواند خطر مشکلات خواب و تغذیه را کاهش دهد. اگر نگرانی ادامه داشت، حتما با پزشک یا متخصص شیردهی مشورت کنید تا از سلامت نوزاد مطمئن شوید. شیردهی نه تنها تغذیه است، بلکه پیوند عاطفی قوی ایجاد میکند که ارزش تلاش را دارد.