گوشت گراز چه حکمی دارد؟ نظر قرآن، احادیث و مراجع مانند خامنه ای و مکارم + مضرات گوشت گراز
در اسلام، احکام غذایی نقش مهمی در حفظ سلامت جسم و روح مومنان دارند. یکی از موضوعاتی که اغلب مورد سوال قرار میگیرد، حکم خوردن گوشت حیواناتی مانند گراز است. گراز، که به عنوان نوعی خوک وحشی شناخته میشود، از نظر شرعی با خوک اهلی تفاوت چندانی ندارد و بحث های فقهی در مورد آن بر پایه نصوص قرآن و سنت پیامبر (ص) استوار است. امروز در پارسی دی مقاله ی تحت عنوان گوشت گراز چه حکمی دارد؟ نظر قرآن، احادیث و مراجع مانند خامنه ای و مکارم + مضرات گوشت گراز را برای شما آورده ایم همراه ما باشید.
همچنین ببینید: خوردن دنبلان چه حکمی دارد؟
گوشت گراز در قران
قرآن کریم به صراحت خوردن گوشت خوک را حرام اعلام کرده است. کلمه “خنزیر” در قرآن به معنای خوک به کار رفته و شامل همه انواع آن، از جمله گراز وحشی، میشود. فقها بر این باورند که گراز از خانواده خوک است و ویژگی های زیستی مشابه ی دارد، بنابراین حکم آن یکسان است.
آیات اصلی عبارتند از:
سوره بقره، آیه ۱۷۳: “إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَهَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِیرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَیْرِ اللَّهِ…” (او بر شما مردار و خون و گوشت خوک و آنچه برای غیر خدا نامیده شده حرام کرده است). این آیه، گوشت خوک را در زمره حرام های قطعی قرار میدهد.
سوره مائده، آیه ۳: “حُرِّمَتْ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَهُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِیرِ…” (بر شما مردار و خون و گوشت خوک حرام شده است). این آیه نیز تاکید بر حرمت دارد و استثنایی برای گراز قائل نشده است.
سوره نحل، آیه ۱۱۵: “إِنَّمَا حَرَّمَ رَبُّکَ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَهَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِیرِ…” (پروردگار تو بر شما مردار و خون و گوشت خوک را حرام کرده است).
سوره انعام، آیه ۱۴۵: “…وَالْخَبَائِثَ مِنَ الْأَطْعِمَهِ…” (و از غذاهای ناپاک…).
این آیات، بدون تمایز بین خوک اهلی و وحشی، حرمت را اعلام میکنند. علمای قرآن بر این باورند که هدف الهی، حفظ سلامت و پاکی است، و خوک به دلیل عادات غذایی ناپاکش (خوردن فضولات) نجس شمرده میشود.
همچنین ببینید: صیغه خواهر زن چه حکمی دارد؟
احادیث نبوی و علوی در مورد حرمت گوشت گراز
سنت پیامبر (ص) و ائمه (ع) نیز بر حرمت تاکید دارد. احادیث متعددی وجود دارد که نه تنها خوک اهلی، بلکه هر نوع خوک مانندی را ممنوع میکند.
در حدیثی از پیامبر (ص) آمده: “لَحْمُ الْخِنْزِیرِ نَجِسٌ” (گوشت خوک نجس است). این حدیث در منابع سنی مانند صحیح بخاری و مسلم نقل شده است.
امام صادق (ع) فرموده: “کُلُّ خِنْزِیرٍ حَرَامٌ” (هر نوع خوکی حرام است)، که شامل گراز نیز میشود.
در روایتی از پیامبر (ص): “لا تأکلوا لحم الخنزیر و لا تلبسوا جلده” (گوشت خوک نخورید و پوستش نپوشید). فقها این را به گراز تعمیم میدهند، زیرا گراز نیز از جنس خوک است.
در منابع شیعی مانند “وسائل الشیعه” و سنی مانند “فتح الباری”، اجماع بر حرمت وجود دارد. حتی در موارد اضطراری (مانند قحطی)، خوردن آن فقط برای بقا مجاز است، نه به عنوان غذا.
همچنین ببینید: جنب شدن مرد در خواب چه حکمی دارد؟
حکم گوشت گراز خامنه ای و مکارم و مراجع
فقهای شیعه و سنی در این مسئله متحد هستند و هیچ اختلافی وجود ندارد.
در مذهب شیعه: مراجع تقلید مانند آیت الله سیستانی، آیت الله خامنه ای و آیت الله مکارم شیرازی، گراز را نجس و حرام میدانند. فتوای آیت الله سیستانی: “گوشت خوک و مشتقات آن حرام است، و گراز از مصادیق خوک است.”
در مذهب سنی: امام ابوحنیفه، شافعی، مالک و حنبل بر حرمت اتفاق دارند. علمای معاصر مانند شیخ بن باز و شیخ ابن عثیمین، گراز را “نوعی خوک” میشمارند و خوردنش را گناه کبیره.
در بحث های فقهی، برخی به تفاوت ژنتیکی گراز و خوک اهلی اشاره کردهاند، اما علما بر اساس ظاهر و عادات (خوردن ناپاکی ها) حکم واحد صادر کردهاند. حتی استفاده از محصولات مشتق مانند برس موهای گراز حرام است.
استثنائات و احکام مرتبط: در موارد اضطراری، مانند خطر مرگ، خوردن گوشت گراز بدون قصد گناه نیست، اما باید حداقل ممکن باشد (قرآن، بقره ۱۷۳). همچنین، تماس با آن نجاست ایجاد میکند و وضو را باطل مینماید.
همچنین ببینید: خوردن شیر همسر چه حکمی دارد
مضرات پزشکی خوردن گوشت گراز
یکی از بزرگترین خطرات خوردن گوشت گراز، ابتلا به بیماری های انگلی است. گرازها حامل انگل هایی هستند که با پخت ناکافی، به انسان منتقل میشوند.
- تریشینلوز (Trichinellosis): این بیماری انگلی شایع در گرازهای وحشی است و از طریق کرم تریکینلا ایجاد میشود. علائم شامل درد عضلانی شدید، تب، تورم صورت و حتی مرگ است. طبق مطالعات، شیوع آن در گرازهای وحشی بالاست و در کانادا، شیوعی از آن به مصرف گوشت گراز نسبت داده شده است. حتی پخت کامل هم همیشه کافی نیست، زیرا لاروها مقاوم هستند.
- هپاتیت E: ویروس هپاتیت E در گرازهای وحشی شایع است و از طریق مدفوع آلوده منتقل میشود. در پرتغال، مطالعات نشان داده که بیش از ۲۰% گرازها حامل این ویروس هستند، که میتواند باعث التهاب کبد و نارسایی شود. افراد با سیستم ایمنی ضعیف (مانند بارداران) در خطر بیشتری هستند.
- سایر باکتریها و انگلها: سالمونلا، E. coli و توکسوپلاسموز از دیگر خطرات هستند. مطالعه ای در سال ۲۰۲۳ نشان داد که ۳۰% نمونه های گوشت گراز وحشی حاوی باکتری های بیماریزا است. در ژاپن، مصرف گوشت خام وحشی منجر به مسمومیت های غذایی شده است.
این عفونتها نه تنها در کشورهای در حال توسعه، بلکه در اروپا و آمریکا نیز گزارش شده اند.
علاوه بر خطر ابتلا به عفونت ها، ترکیب شیمیایی گوشت گراز مشکلات دیگری هم ایجاد میکند. این گوشت سرشار از چربی های اشباع است که میتواند باعث افزایش کلسترول بد، بیماری های قلبی، چاقی و حتی سرطان روده بزرگ شود. همچنین گرازهای وحشی ممکن است در بافت های خود فلزات سنگینی مانند سرب و کادمیوم انباشته کنند که مصرف آنها ریسک اختلالات عصبی و سرطان را بالا میبرد. علاوه بر این، گوشت گراز ممکن است حاوی سموم باکتریایی و هورمونهایی باشد که با مصرف الکل میتوانند مشکلات کبدی مانند سیروز ایجاد کنند و اثرات هورمونی نامطلوب داشته باشند. سازمان های معتبر مانند ANSES در فرانسه و BfR در آلمان به زنان باردار و کودکان توصیه میکنند از مصرف گوشت وحشی اجتناب کنند. مطالعات علمی بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ نشان میدهد گرازها منبع اصلی برخی بیماری های مشترک انسان و حیوان هستند و حتی با پخت کامل، خطر باکتری ها و برخی انگل ها تا حدی باقی میماند.
نتیجه گیری
بررسی نصوص قرآنی، احادیث و نظرات فقها نشان میدهد که خوردن گوشت گراز در اسلام حرام قطعی است. این حکم نه تنها برای حفظ سلامت جسمانی، بلکه برای تربیت روحی و اطاعت از خدا وضع شده است. مسلمانان با پرهیز از آن، به پاکی و تقوا دست مییابند. پیشنهاد میشود برای جزئیات بیشتر، به منابع فقهی معتبر مراجعه شو